„Getur kona gleymt brjóstabarni sínu, að hún miskunni sig eigi yfir lífsafkvæmi sitt? Og jafnvel þótt þær gætu gleymt, þá gleymi ég þér samt ekki. Sjá, ég hefi ritað þig í lófa mína...“

Jesaja 49:15–16a · Lesa kaflann í Biblíunni

Það er eitthvað í manneðlinu sem leitar sífellt að öryggi. Frá þeirri stundu sem við drögum fyrsta andardráttinn erum við háð því að einhver sjái okkur, heyri í okkur og bregðist við þörfum okkar. Samt sem áður er ein dýpsta og sárasta tilfinning sem manneskjan getur upplifað óttinn við að gleymast. Að vera yfirgefin. Að líða eins og maður skipti ekki máli í hinu stóra samhengi hlutanna, eða að Guð sjálfur hafi snúið baki við manni þegar myrkrið grúfir yfir.

Það var nákvæmlega þessi tilfinning sem bjó í brjósti Ísraelsþjóðarinnar þegar orðin í 49. kafla Jesaja voru töluð. Þjóðin var í útlegð í Babýlon. Musterið í Jerúsalem lá í rústum, heimili þeirra voru horfin og framtíðin virtist engin. Í þessu djúpa vonleysi heyrast kveinstafir Síonar í versinu á undan: „Drottinn hefir yfirgefið mig, og Drottinn hefir gleymt mér!“ (Jes 49:14).

Þetta er ekki kurteisleg bæn; þetta er hróp úr djúpi sálar sem upplifir sig algjörlega eina í heiminum. Og það er inn í þennan nístandi sársauka sem Guð svarar – ekki með ávítum fyrir vantrú, heldur með einni fegurstu og sterkustu líkingu sem finnst í allri Biblíunni.

Guð spyr: „Getur kona gleymt brjóstabarni sínu, að hún miskunni sig eigi yfir lífsafkvæmi sitt?“

Til að skynja dýpt þessarar spurningar þurfum við að staldra við myndina sem hér er dregin upp. Í hinum forna heimi – rétt eins og í dag – var tengingin milli móður og brjóstabarns sterkasta náttúrulega afl sem þekktist. Þetta snýst ekki aðeins um vilja eða skyldurækni, heldur líffræðilega, tilfinningalega og andlega samofna tilveru. Móðir sem hefur barn á brjósti finnur fyrir barninu í eigin líkama, jafnvel þótt það sé í öðru herbergi. Ef barnið grætur, bregst líkami móðurinnar við. Ef tími er kominn á gjöf, minnir líkami hennar hana á það. Barnið er bókstaflega hluti af henni, „lífsafkvæmi hennar“.

Í hebreska frumtextanum er notað orðið racham yfir miskunn, sem er dregið af sama stofni og orðið yfir móðurkvið (rechem). Miskunn Guðs er því lýst hér sem móðurlegri miskunn – kærleika sem sprettur úr dýpstu rótum lífsins, kærleika sem hefur borið okkur, alið okkur og þekkir hvern hjartslátt okkar. Með því að nota þessa mynd brýtur Guð niður allar fjarlægar og kaldar hugmyndir um sig sem harðan dómara í fjarlægum himni. Hann setur sig í spor móðurinnar sem vakir yfir ósjálfbjarga barni sínu í myrkrinu.

En síðan tekur versið óvænta og átakanlega beygju: „Og jafnvel þótt þær gætu gleymt, þá gleymi ég þér samt ekki.“

Hér horfist Ritningin í augu við hinn harða og brotna veruleika okkar heims. Því miður vitum við að hið óhugsandi getur gerst. Heimurinn okkar er særður. Vegna áfalla, veikinda, fátæktar, fíknar eða djúps sársauka getur jafnvel hið sterkasta mannlega band rofnað. Það eru til börn sem hafa verið yfirgefin. Það er til fólk sem ber djúp sár frá sinni nánustu fjölskyldu, fólk sem hefur upplifað að þeir sem áttu að elska það og vernda brugðust því. Ef loforð Guðs hefði aðeins verið: „Ég elska þig eins og móðir elskar barn sitt,“ þá hefði það skilið þá eftir í kuldanum sem þekkja ekki heilbrigðan móðurkærleika.

En Guð gengur lengra. Hann tekur sterkasta kærleika sem jörðin þekkir, setur hann sem viðmið, og segir svo: Minn kærleikur er ennþá sterkari, ennþá tryggari og óháður mannlegum breyskleika. Mannleg ást getur þornað upp, hún getur þreyst og hún getur brugðist undir ofurþunga lífsins. En kærleikur Guðs er ekki háður tilfinningasveiflum eða ytri aðstæðum. Hann er óumbreytanlegur hluti af eðli hans.

Til að innsigla þetta loforð bætir Guð við í næsta versi: „Sjá, ég hefi ritað þig í lófa mína.“ Orðið sem þýtt er „ritað“ merkir í raun að grafa, höggva í stein eða húðflúra. Á tímum Jesaja var það stundum gert að rista merki í húðina til minnis um eitthvað sem mátti aldrei gleymast. Guð segist ekki hafa skrifað nafn þitt á blað sem getur týnst, eða með bleki sem getur máðst út í rigningunni. Hann hefur grafið þig í lófa sína.

Í hvert sinn sem Guð réttir út hönd sína til að skapa, til að blessa eða til að halda heiminum uppi, þá horfir hann á nafn þitt. Fyrir kristinn mann fær þessi mynd enn dýpri merkingu í ljósi krossins, þar sem lófar frelsarans voru bókstaflega gegnumstungnir af kærleika til okkar – eilíft ör sem vitnar um að við erum aldrei gleymd.

Hvað þýðir þetta fyrir okkur í dag? Það þýðir að tilfinningarnar okkar segja okkur ekki alltaf sannleikann. Þegar við göngum í gegnum „Babýlon“ okkar eigin lífs – tímabil sorgar, einmanaleika, veikinda eða kvíða – þá er eðlilegt að okkur líði eins og Guð sé fjarri. En þögn Guðs er aldrei sama og fjarvera hans.

Þú ert ekki tilviljun í alheiminum. Þú ert ekki gleymdur póstur í kerfinu. Jafnvel á þeim dögum þegar þú gleymir Guði, þegar trú þín er veik og bænirnar komast ekki lengra en upp í loftið, þá heldur hann áfram að muna þig. Hann geymir þig í huga sér og hjarta með sömu ákefð og móðir sem hlustar eftir andardrætti barnsins síns í næturkyrrðinni. Og sú vissa er akkerið sem heldur okkur þegar stormar lífsins geisa.

Friður Krists sé með þér.

Skoða fleiri texta