Eftir Laufey
Guð er til. Hann er upphaf lífsins, uppspretta kærleikans og sá sem heldur utan um sköpun sína. Nærvera hans ber tilveruna, frá víðáttu himinsins að hljóðlátu bænarorði sem verður til í mannshjarta. Áður en við kunnum að nefna hann erum við þegar þekkt af honum. Áður en fyrsta andvarpið verður að bæn hefur kærleikur hans umvafið líf okkar. Þarna hefst trúin: í þeirri djúpu vissu að við tilheyrum Guði.
Þegar við segjum að Guð sé skapari erum við að tala um sjálfan grundvöll þess að eitthvað er til. Hann gefur líf og heldur því við. Jörðin með öllum sínum litum, hafið sem andar við ströndina og fræið sem opnast í moldinni bera vitni um gjafmildi sköpunarinnar. Allt sem lifir hefur þegið tilvist sína. Heimurinn er gjöf sem við göngum inn í áður en við höfum nokkuð til hennar unnið.
Guð er eilífur. Hjá honum eru engin fyrstu æskuár og enginn síðasti dagur. Við lifum innan tímans, teljum ár, varðveitum minningar og bíðum þess sem fram undan er. Tilvera hans er óháð þessum mörkum. Þess vegna nær trú okkar lengra en það sem blasir við í dag. Við felum Guði fortíðina sem verður ekki breytt, nútíðina sem við lifum og framtíðina sem augu okkar hafa enn ekki séð.
Hinn eilífi Guð er jafnframt nálægur. Þessi nálægð er einn dýpsti fjársjóður kristinnar trúar. Sá sem er upphaf stjarnanna þekkir einnig manneskjuna sem vakir ein í myrkrinu. Sá sem heldur sköpuninni í tilveru tekur við orðum barns sem biður fyrir fjölskyldu sinni. Mikilleiki Guðs gerir hið smáa dýrmætt. Í augum hans hefur einstakt mannslíf gildi sem hvorki mannfjöldi né víðátta heimsins geta minnkað.
Í Fyrsta Jóhannesarbréfi standa þrjú orð sem opna okkur sýn inn í hjarta trúarinnar: „Guð er kærleikur“ (1Jóh 4.8). Kærleikurinn tilheyrir sjálfri veru hans. Allt sem við lærum um Guð þarf að skoðast í ljósi þess. Hann skapar af kærleika, kemur til móts við manninn af kærleika og kallar okkur til samfélags við sig af kærleika. Líf okkar á rætur í þessum kærleika.
Heilagleiki Guðs fyllir okkur lotningu. Þar mætir okkur gæska, sannleikur sem verður ekki keyptur og kærleikur sem þreytist ekki á að elska. Að nálgast hið heilaga er að finna að lífið er dýpra en það sem við mælum og eigum. Við stöndum frammi fyrir gjöf sem kallar á þakklæti. Lotningin kennir okkur að fara mjúkum höndum um sköpunina og bera virðingu fyrir því sem okkur hefur verið trúað fyrir.
Guðlegur kærleikur er djúpur og sannur. Hann tekur sársauka alvarlega, verndar hið viðkvæma og kallar ranglætið sínu rétta nafni. Miskunn og réttlæti eiga heima saman hjá Guði. Sá sem hefur orðið fyrir skaða er séður, og sá sem hefur sært aðra er kallaður til ábyrgðar og afturhvarfs. Fyrirgefning hans opnar leið til nýs lífs þar sem sannleikurinn fær að koma fram og mannleg reisn að rísa á ný.
Við ávörpum Guð sem föður vegna þess að við eigum uppruna okkar og heimili hjá honum. Í því nafni búa umhyggja, trúfesti og nánd. Guð er handan þeirrar kynskiptingar sem við þekkjum í mannlegu lífi, og Biblían notar einnig móðurlega mynd til að lýsa umhyggju hans. Faðerni Guðs er fullkomin elska. Hjá honum fær manneskjan að vera þekkt til fulls og elskuð með öllu því sem líf hennar hefur borið.
Kristin trú játar einn Guð í þremur persónum: föður, syni og heilögum anda. Þrenningin er leyndardómur eilífs samfélags kærleika. Persónurnar eru aðgreindar og eiga eina og sömu guðlegu veru. Faðirinn er Guð, sonurinn er Guð og heilagur andi er Guð; guðdómurinn er einn. Þessi játning leiðir okkur inn í undrunina yfir því að samband og kærleikur tilheyra sjálfu lífi Guðs. Okkur er boðið að eiga hlutdeild í því lífi.
Í Jesú Kristi kemur Guð til okkar í mannlegu lífi. Hann gengur um rykugar götur, sest til borðs, horfir í augu fólks og tekur börn í fang sér. Hann þekkir þreytu, vináttu, söknuð og tár. Holdtekjan merkir að sonur Guðs varð sannur maður án þess að hætta að vera sannur Guð. Mannlegt líf verður vettvangur guðlegrar nærveru, og hversdagslegar stundir fá helga dýpt.
Jesús segir: „Sá sem hefur séð mig hefur séð föðurinn“ (Jóh 14.9). Við lærum því að þekkja Guð með því að horfa til hans. Í athyglinni sem hann gefur hinum afskipta birtist umhyggja föðurins. Í miskunn hans mætir okkur miskunn Guðs. Í því hvernig hann sér manneskjuna á bak við orðspor hennar verður ljóst að enginn er Guði aðeins mistök sín eða saga sín í munni annarra.
Dæmisagan um týnda soninn sýnir þessa elsku með eftirminnilegum hætti. Sonurinn snýr heim eftir að hafa farið illa með það sem honum var gefið. Faðirinn sér hann álengdar, fer á móti honum og tekur hann að sér aftur. Heimkoman verður hátíð vegna þess að sambandið hefur endurnýjast (Lúk 15.11–32). Þannig lýsir Jesús hjarta Guðs: það fagnar manneskjunni sem snýr heim.
Þetta er náð. Við þiggjum kærleika Guðs áður en við höfum náð að gera allt rétt. Náðin gefur okkur hlutdeild í lífi hans og ber með sér kraft til endurnýjunar. Við komum til hans með það líf sem við eigum, með bæði fegurð þess og brotakennda sögu. Guð þekkir allt þetta. Kærleikur hans nær að þeim stöðum í okkur sem orð okkar komast seint að.

Trúin fylgir okkur einnig inn í þjáninguna. Þar verða stóru orðin oft hljóð. Við sjúkrarúm, við gröf og í húsi þar sem kunnugleg rödd er þögnuð fær nærveran sérstaka merkingu. Guð er hjá þeim sem syrgir. Tárin eiga rúm frammi fyrir honum og bænin má vera andvarp. Manneskjan þarf ekki að finna skýringu á öllum harmi til að mega hvíla í kærleika hans.
Guðspjallið segir frá því að Jesús hafi grátið við gröf Lasarusar (Jóh 11.35). Þessi stutta frásögn geymir mikla dýpt. Tár hans sýna samlíðan sem gengur inn í sársaukann. Við megum því bera sorg okkar til Guðs án þess að fela hana á bak við trúarleg orð. Kærleikurinn gefur sorginni rými. Sá sem trúir má gráta vegna þess að ástin var raunveruleg og missirinn snertir hana djúpt.
Á krossinum birtist kærleikur sem gengur alla leið inn í mannlegan sársauka. Kristur tekur á sig þjáningu, höfnun og dauða. Þar mætir okkur Guð sem þekkir myrkrið innan frá. Krossinn ber vitni um trúfesti hans gagnvart manninum, og upprisan opnar framtíð sem dauðinn ræður ekki yfir. Í Kristi hefur lífið sigrað. Þessi sigur ber kristna von í gegnum dimmustu stundir hennar.
„Ég er upprisan og lífið,“ segir Jesús (Jóh 11.25). Þau orð lýsa von sem nær út fyrir gröfina. Líf mannsins er í höndum Guðs, einnig þegar jarðneskri göngu lýkur. Við felum honum þau sem við elskum og treystum miskunn hans. Sorgin og vonin geta búið í sama hjarta. Við söknum nærverunnar hér á jörðu meðan trúin horfir til lífsins hjá Guði.
Heilagur andi er lifandi nærvera Guðs meðal okkar. Hann opnar hjartað fyrir sannleikanum, vekur trú og leiðir okkur inn í kærleika Krists. Í samfélagi kirkjunnar, í sakramentunum, í bæninni og í þjónustunni við náungann mætir okkur starf hans. Andinn tengir trúna við lífið sem við lifum. Hann kallar fram miskunn þar sem harðneskja hafði tekið sér bústað og kveikir von þar sem kjarkurinn var orðinn lítill.
Þegar kirkjan kemur saman til guðsþjónustu fær þessi trú sameiginlega rödd. Bænir kynslóðanna mæta bænum þeirra sem sitja í dag. Barn sem skilur enn fá orð og aldraður maður sem ber langa ævi í brjósti tilheyra sama samfélagi. Í lestri Ritningarinnar, söngnum og máltíð Drottins erum við kölluð inn í stærra samband. Við þiggjum það sem Guð gefur og berum kærleika hans með okkur aftur út í heiminn.
Bæn er samfélag við þennan lifandi Guð. Þar fær manneskjan að koma eins og hún er, þakklát, þreytt, glöð eða sorgmædd. Orðin þurfa ekki að vera fögur. Stundum er heil bæn fólgin í því að segja nafn Guðs og dvelja augnablik í nærveru hans. Þögnin á líka sitt tungumál. Guð þekkir það sem við berum áður en okkur tekst að segja frá því.
Þessi nánd gefur hversdeginum helga dýpt. Brauð sem er brotið og deilt, símtal til einmana manneskju og sæti sem er boðið við borð verða staðir þar sem kærleikurinn fær sýnilegt form. Guð kennir okkur að taka eftir náunganum. Trúin opnar augun fyrir því að hver manneskja ber dýrmæta reisn, óháð aldri, afköstum, heilsu eða stöðu í samfélaginu.
Þegar við leitum Guðs göngum við inn í samband sem kærleikur hans hefur þegar opnað. Við megum nema staðar, hlusta á orð hans og láta þau fylgja okkur inn í daginn. Hver morgunn verður þá gjöf til að þiggja og ábyrgð til að bera. Hvert kvöld gefur færi á að leggja lífið í hans hendur, með öllu því sem tókst og öllu því sem enn bíður.
Guð er sá sem gefur okkur lífið, mætir okkur í Kristi og býr meðal okkar fyrir heilagan anda. Hann þekkir nafn okkar, sögu og þrá. Í kærleika hans eigum við upphaf okkar og hjá honum er heimili okkar. Við megum því ganga áfram með hjartað opið fyrir náð hans. Yfir hverjum degi hvílir sama fyrirheitið: við erum þekkt, við erum elskuð og við tilheyrum honum.
Friður Krists sé með þér.
Skoða fleiri texta