„Því að ég þekki sjálfur þær fyrirætlanir sem ég hef í hyggju með yður, segir Drottinn, fyrirætlanir til heilla en ekki til óhamingju, að veita yður vonarríka framtíð.“
Jeremía 29:11 · Lesa kaflann í Biblíunni
Þessi orð úr bók Jeremía spámanns eru mörgum meðal kærustu orða Ritningarinnar. Þau hljóma eins og mjúkt teppi sem lagt er yfir kaldar axlir, eins og hvíslað loforð í myrkri óvissunnar þegar lífið virðist hafa misst stefnu sína. En til þess að skynja dýpt þessara orða og leyfa þeim að verða meira en fallegt orðtak á veggspjaldi þurfum við að rýna í jarðveginn sem þau spruttu úr.
Orðin voru ekki skrifuð á tímum velmegunar, sigurs eða ytri friðar. Þau voru rituð í bréfi til fólks í útlegð. Fólk frá Júda og Jerúsalem hafði verið rifið upp með rótum og flutt nauðugt til Babýlonar, fjarri heimilum sínum og musterinu sem hafði verið miðpunktur trúarlífs þess. Á sama tíma voru uppi spámenn sem gáfu fólkinu falskar vonir um skjóta heimkomu. Í kaflanum á undan lesum við til dæmis um Hananja, sem boðaði að útlagarnir kæmu aftur innan tveggja ára (Jeremía 28:1–4).
Jeremía kemur hins vegar með erfiðan en heiðarlegan boðskap: biðin verður löng. Í bréfinu er talað um að sjötíu ár líði í Babýlon áður en Guð vitjar fólksins og flytur það aftur heim. Jeremía hvetur útlagana til að reisa sér hús, gróðursetja garða, vinna að hagsæld borgarinnar og biðja fyrir henni. Lífið á að halda áfram, jafnvel meðan beðið er. Fyrirheitið er upphaflega gefið þjóð í útlegð og nær lengra en til óska hvers einstaklings um skjóta lausn. Það er inn í þennan veruleika sem Guð talar. Og þar geta orð hans líka mætt okkur þegar okkar eigin áætlanir hafa hrunið til grunna.
Upphafsorðin bera í sér djúpa huggun: „Því að ég þekki sjálfur þær fyrirætlanir sem ég hef í hyggju með yður.“ Í mannlegum vanmætti okkar viljum við gjarnan sjá kortið í heild sinni. Við viljum vita hvernig sagan endar, hvenær erfiðleikunum lýkur og hvers vegna við þurftum að ganga í gegnum tiltekna dali. En þegar þokan er svo þétt að við sjáum varla næsta fótspor minnir þetta vers okkur á að við þurfum ekki að þekkja alla áætlunina, því að höfundur lífsins þekkir hana. Það er eins og með vefnað sem virðist flækjufullur og óskiljanlegur þegar horft er á bakhliðina: Guð sér framhliðina, heildarmyndina þar sem bæði dökkir og ljósir þræðir eiga sinn stað.
Í hebreska frumtextanum stendur hið merkingarþrungna orð shalom að baki orðunum „til heilla“. Við hugsum oft um frið sem fjarveru átaka og vandamála. En shalom hefur víðari merkingu og getur vísað til friðar, heilleika, velfarnaðar og öryggis. Í samhengi bréfsins snýst fyrirheitið um heill fólksins og endurreisn samfélags þess. Í trúarlegri hugleiðingu opnar það líka sýn á Guð sem græðir það sem hefur brotnað og leiðir okkur til friðar, jafnvel meðan ytri aðstæður eru erfiðar. Fyrirheit hans ber þá von að útlegðin og sundrungin fái ekki síðasta orðið, heldur endurreisnin.
Lokahluti versins lofar að veita fólkinu „vonarríka framtíð“. Hebreska orðið tikvah merkir hér von eða eftirvæntingu. Í hugleiðingu má sjá þá von sem líflínu, sterkt reipi sem kastað er til okkar úr framtíðinni og er bundið við traust akkeri handan sjóndeildarhringsins. Þetta er myndmál um traustið til Guðs og minnir á Hebreabréfið 6:19–20, þar sem voninni er líkt við öruggt akkeri fyrir sálina og hún tengd Jesú, sem hefur opnað okkur leið.
Þegar við höldum í þessa von fær fyrirheitið um framtíðina að bera okkur í nútíðinni. Við getum staðið upprétt í óvissu dagsins í dag í trausti þess að núverandi aðstæður séu ekki öll sagan. Útlegðin, sorgin, biðin eða kvíðinn geta fyllt heilan kafla í bókinni, en þau þurfa ekki að eiga síðasta orðið. Vonin hvílir í trúfesti þess sem gaf fyrirheitið.
Það sem gerir þetta loforð enn dýpra er það sem fylgir í næstu versum: „Þegar þér ákallið mig og komið og biðjið til mín mun ég bænheyra yður. Ef þér leitið mín munuð þér finna mig.“ Þá fylgir fyrirheitið um að Guð láti fólkið finna sig þegar það leitar hans af öllu hjarta (Jeremía 29:12–14).
Hér birtist hinn innilegi kjarni í fyrirætlunum Guðs. Hin vonarríka framtíð felur einnig í sér dýpra og innilegra samband við hann sjálfan. Í útlegðum lífsins, þegar það sem við studdum okkur við bregst, getum við lært að leita Guðs af heilu hjarta. Og þegar við finnum hann í miðri biðinni getum við uppgötvað að náð hans er þegar farin að bera okkur, áður en kringumstæðurnar breytast. Við erum umlukin kærleika sem sleppir ekki af okkur hendinni.
Eftir Laufey
Biblíutilvísanir
- Jeremía 29:1–14 — bréfið til útlaganna og fyrirheitið um vonarríka framtíð
- Jeremía 28:1–4 — loforð Hananja um skjóta heimkomu
- Hebreabréfið 6:19–20 — vonin sem akkeri sálarinnar
Um hebresku orðin
Friður Krists sé með þér.
Skoða fleiri texta