Hugleiðingin er ætluð til hægs lesturs, í einrúmi eða upphátt í hópi. Þar sem stendur (þögn) má staldra við eins lengi og þarf.

Komdu inn í kyrrðina. Þú þarft ekki að trúa neinu til að sitja hér. Þú þarft aðeins að leggja frá þér, um stund, allt sem þú veist — og þú veist orðið svo margt. Leggðu það á borðið við dyrnar eins og blautan frakka. Það bíður þín þegar þú ferð.

(þögn)

Hugsaðu um herbergi úr bernsku þinni. Kannski það fyrsta sem þú manst, kannski annað þar sem kvöldbænin átti heima. Veggina. Gluggann. Það hvernig ljósið kom inn á kvöldin — gult frá eldhúsinu, blátt frá vetrinum. Hugsaðu um rúmið, sængina, þungann af henni. Og hugsaðu um röddina.

Kannski var þar rödd. Hún sagði orð sem þú kunnir áður en þú vissir hvað þau þýddu. Vertu, Guð faðir. Nú legg ég augun aftur. Orðin komu í sömu röð á hverju kvöldi, og þú hvíldir í röðinni eins og í fangi. Kannski vissirðu ekki enn hvað bæn var. Þú vissir bara að þegar orðin voru búin gat heimurinn virst öruggari. Ef minning þín er önnur má hún líka vera hér.

Og einhvers staðar í þessu öllu var hann.

Ekki uppi á himnum, þótt þér væri sagt það. Nær. Í rökkrinu rétt fyrir ofan rúmið. Í þögninni þegar röddin var farin fram. Hann var sá sem vakti þegar allir aðrir sváfu, sá sem vissi um týnda vettlinginn og ljóta orðið sem þú sagðir úti í garði — og það var í lagi; hann vissi það samt, og það var í lagi.

Leyfðu þér að muna hann. Leiðréttu hann ekki. Láttu hann vera nákvæmlega eins og hann var — of einfaldan, of nálægan, of góðan. Þú hefur haft mörg ár til að leiðrétta hann. Gefðu honum eina mínútu til að vera sá sem hann var.

(þögn)

Hvenær fór hann?

Þú manst það ekki, er það? Það er ekkert ár, enginn dagur. Það var engin jarðarför, enginn sem hringdi og sagði: hann er farinn. Það var bara kvöld, mörgum árum seinna, þegar þú fórst með orðin — kannski af vana, kannski yfir þínu eigin barni — og heyrðir bara þína eigin rödd. Orðin voru á sínum stað. Röðin var rétt. En þér fannst enginn hlusta.

Eða það var ekki einu sinni þannig. Kannski var það ekki tómleiki heldur hávaði. Kannski hafðir þú bara svo mikið að gera. Og einn daginn leist þú um öxl og áttaðir þig á að það voru liðin ár síðan þú talaðir við hann, og þú vissir ekki lengur hvað þú ættir að segja. Eins og við gamlan vin sem maður hefur vanrækt of lengi: það er ekki að maður vilji ekki hringja, heldur að það er orðið of langt síðan.

Eða það var verra. Kannski baðstu. Af öllu hjarta, af öllum líkamanum, eins og þú hafðir ekki beðið síðan þú varst barn. Og það sem þú baðst um gerðist ekki. Og sá sem þú baðst til var ekki sá sem sat við rúmið þitt. Hann virtist vera einhver annar. Einhver sem hafði ekki stöðvað það sem gerðist. Og þú hefur ekki vitað síðan hvern þú ávarpar.

Hvað sem það var — sittu með það núna. Ekki laga það. Ekki útskýra það. Taktu eftir staðnum þar sem þú skynjaðir hann áður og því hvernig hann er nú.

(þögn)

Þú mátt sakna hans.

Ég segi það aftur, ef þú hefur þurft að heyra það: þú mátt sakna hans. Þú mátt sakna Guðs eins og þú þekktir hann — svo einfalds í myndinni og svo nálægs að hann verður ekki gleymdur. Það er ekki barnaskapur. Það er ekki fráhvarf. Það er sorg, og sorg er það sem ástin gerir þegar hún missir staðinn sinn.

Job sat í öskunni og þráði fyrri daga — dagana þegar Guð vakti yfir honum, þegar ljós hans skein yfir höfði hans, þegar vinátta hans hvíldi yfir tjaldinu. Davíð spurði hve lengi. Sálmaskáldið í 77. sálmi minntist söngsins að nóttu. Og sá sem hékk á krossinum spurði hvers vegna hann væri yfirgefinn. Þú ert í góðum félagsskap. Söknuðurinn er ekki utan trúarinnar. Hann er einn af elstu sálmum hennar.

Þú mátt líka reiðast. Það er leyfilegt að segja við Guð: þú fórst. Þú varst þarna og svo varstu ekki þarna og þú sagðir ekki af hverju. Það er bæn. Kannski bænin sem þér finnst erfiðast að bera fram, en hún getur verið heiðarleg. Þannig ákall hefur lifað í bænum fólks um aldir, og ritningin hefur ekki þaggað það niður.

(þögn)

Og nú vil ég spyrja þig einnar spurningar. Þú þarft ekki að svara henni. Þú þarft bara að leyfa henni að liggja hjá þér.

Hvað ef hann fór ekki?

Hvað ef það var ekki hann sem hvarf heldur myndin sem þú gerðir af honum — og myndin varð of lítil, eins og fötin sem þú óxt upp úr, eins og rúmið sem þú komst ekki lengur fyrir í? Barnið gerði sér mynd úr því sem það átti: úr röddinni, úr höndunum, úr rökkrinu. Myndin var sönn fyrir barnið. En barnið hefur vaxið. Þú ert hér, með allt sem árin hafa kennt þér.

Og sá sem var á bak við myndina?

Hugsaðu um Maríu við gröfina. Hún þekkti hann betur en flestir. Hún hafði gengið með honum, hlustað á hann, séð hann deyja. Og hún stóð í garðinum og horfði beint á hann og hélt að hann væri garðyrkjumaður. Hugsaðu um þá tvo á leiðinni til Emmaus, sem gengu með honum og vissu ekki hver hann var. Hann var ekki farinn. Hann var nálægur áður en þau þekktu hann.

Kannski er það þetta. Kannski er sá Guð sem þú saknar enn hér, þótt gamla myndin rúmi hann ekki lengur. Kannski stendur hann núna svo nálægt þér að þú sérð ekki útlínurnar — eins og fjall sem maður stendur á og sér þess vegna ekki.

Ég veit það ekki. Þú veist það ekki. En það er leyfilegt að vona það.

(þögn)

Jesús sagði: nema þér snúið við og verðið eins og börn.

Hann sagði ekki: verðið börn. Hann vissi að það er ekki hægt. Hann sagði: snúið við. Og það er hægt. Það er hægt að snúa sér við, hér, núna, og horfa í áttina að myrkrinu þar sem myndin var — ekki til að finna hana aftur, heldur til að athuga hvort myrkrið sé tómt.

Það er ekki tómt.

Það hefur aldrei verið tómt. Barnið vissi það. Barnið þurfti ekki að sjá til að vita að einhver vekti. Þannig má heyra í orðum Jesú boð um auðmýkt og traust, fremur en kröfu um að skilja allt. Að geta sofnað án þess að skilja. Að geta hvílt í röð orða sem maður veit ekki hvað þýða. Þú kunnir þetta. Þú hefur ekki gleymt því. Það er bara orðið langt síðan.

(þögn)

Hér er það sem ég vil biðja þig um, áður en þú ferð.

Barnið sem bað á kvöldin — það er ekki horfið. Það er innra með þér, á sama stað og það var alltaf. Það situr enn á rúmstokknum með hendurnar spenntar og bíður eftir röddinni. Það hefur beðið lengi. Það skilur ekki af hverju röddin kom ekki.

Þú getur ekki orðið þetta barn aftur. En þú getur sest hjá því.

Þú getur sagt við það: ég veit. Ég sakna hans líka. Ég veit ekki hvar hann er. En ég ætla að fara með orðin með þér — ekki af því að ég sé viss, heldur af því að þú varst viss, og það er nóg fyrir okkur bæði í kvöld.

Og svo farið þið með þau saman. Vertu, Guð faðir. Nú legg ég augun aftur. Orðin í sömu röð og alltaf. Og þið hlustið bæði eftir því hvort einhver heyri.

Þér kann enn að finnast enginn heyra.

Kannski heyrir sá sem er orðinn of stór fyrir myndina, og of nálægur fyrir augun, og of góður fyrir skilninginn — sá sem barnið þekkti áður en þú lærðir nöfnin á honum.

(þögn)

Bæn

Guð bernsku minnar, þú sem sast við rúmið mitt og vissir um vettlinginn og ljóta orðið og vaktir þegar allir sváfu — ég þekki þig ekki lengur. Ég hef lært svo margt um þig að ég kann ekki lengur að tala við þig. Ég hef séð svo margt sem þú leyfðir að ég veit ekki lengur hvort þú ert góður. Ég hef haft svo mikið að gera að ég tók ekki eftir þegar þú þagnaðir. Eða ég þagnaði. Ég veit ekki hvort. Ég sakna þín. Ég sakna þess að vera barn sem einhver heldur utan um. Ég sakna þess að orðin væru nóg. Ég ætla ekki að biðja þig um að koma aftur eins og þú varst. Ég veit að það er ekki hægt. Ég bið þig um annað: Ef þú ert enn hér, ef þú ert sá sem stendur í garðinum og ég held að sé einhver annar, ef þú ert sá sem gengur við hlið mér án þess að ég þekki þig, þá vertu þar. Ég þarf ekki að sjá þig. Barnið sá þig aldrei heldur. Taktu við reiði minni eins og þú tókst við ljóta orðinu. Taktu við söknuðinum eins og þú tókst við kvöldbæninni. Taktu við efanum — hann er það heiðarlegasta sem ég á. Og ef þú getur, kenndu mér að hvíla aftur í röð orða sem ég skil ekki. Kenndu mér að sofna án þess að vita. Kenndu mér það sem ég kunni. Ég trúi. Hjálpa þú vantrú minni. Vertu, Guð faðir, faðir minn. Það er allt sem ég kann. Það var einu sinni nóg. Amen.

Tengd fræðsla: Guð bernskunnar – sorgin sem enginn sér

Friður Krists sé með þér.

Skoða fleiri texta